Tarihçe

 

TRABZON BELEDİYESİ TARİHİ

 

Kuruluşundan 1850’li yıllara kadar Osmanlı Devletinde bir belediye örgütlenmesi yoktu, belediye hizmetleri vakıflar eliyle yürütülmekteydi.

Devletin Batılı tarzda örgütlenmeye yönelmesinin ardından, 13 Haziran 1854 yılında yayınlanan nizamname ile İstanbul’da esnafın düzenini sağlamak, şehir olmanın gerektirdiği intizam ve nizami sağlamak gibi bazı belediye hizmetlerini yürütmek üzere İstanbul Şehremaneti kuruldu.

1857 yılında İstanbul 14 Belediye dairesine bölünerek, Altıncı Daire-i Belediye adıyla Beyoğlu ve Galata semtlerinde ilk belediye uygulamaları başlatılmıştır.1864 tarihinde yayımlanan Vilayet Nizamnamesi ile kentin bayındırlığı, altyapı inşası, temizlik, aydınlatma, narh, çarşı ve pazar işleri, itfaiye gibi konularda yetkili olmak üzere belediye meclislerinin kurulmasına karar verilmiştir.

İstanbul’da belediye teşkilatı kurulması yolundaki çalışmalar devam ederken 1868 yılında bir talimat ile taşrada de belediye teşkilatı kurulması öngörülmüştür.1870 tarihli ‘’ Yönetim-i Umumiye-i Vilayet Nizamnamesi’ ’ne göre vilayet, sancak ve kaza merkezlerinde birer belediye teşkilatı kurulması gerekmektedir.1876 Anayasası’na göre hazırlanan ‘’ Vilayet Belediye Kanunu’’ da her şehir ve kasabada bir belediye teşkilatı bulunmasını ve belediyenin başkan, belediye meclisi ve cemiyet-i belediye olmaz üzere üç organdan oluşmasını öngörmüştür.

Cumhuriyet kurulduktan sonra, dönemine göre oldukça ileri hükümler içeren 1930 tarihli ve 1580 sayılı Belediye Kanunu çıkarılmış ve 74 yıl uygulamada kalarak Türkiye’de modern anlamda mahalli idarelerin gelişmesine temel oluşturmuştur.5393 yeni Belediye Kanunu, mahalli idareler alanında gelişmiş ülke örnekleri de dikkate alınarak ve demokratik ve özerk yerel yönetim ilkeleri benimsenerek hazırlanmış ve uygulamaya konulmuştur.

Trabzon’da belediyenin tam olarak ne zaman kurulduğuna ilişkin bir karar veya belge bulunmamaktadır. Ancak 1869 yılında çıkarılan Trabzon İl Yıllığında (Salname-i Vilayet-i Trabzon) belediye yönetimine de yer verildiği görülmektedir. Osmanlı Yönetimi tarafından 1868 yılında bir talimat ile taşrada da belediye teşkilatı kurulmasının kararlaştırılması ve Trabzon’un aynı yıl vilayet olması Trabzon Belediyesinin 1868 yılında kurulduğuna dair güçlü işaretlerdir.

2014 yılına kadar il belediyesi statüsünde hizmetlerini Trabzon Merkezinde yürüten Trabzon Belediyesi, 30 Mart 2014 tarihinden itibaren Büyükşehir Belediyesi statüsü kazanarak, sorumluluk alanı tüm il sınırlarını kapsayacak şekilde genişletilmiştir.

Burada yer verilen belediye başkanları salnamelerden alınmış olup; salname çıkarılmayan yıllardaki belediye başkanlarının sadece bir bölümünün ismi tespit edilebilmiştir.

 

1868 - 1870                   Arazi Memuru Feyzi Efendi  
1871 Hafız Ahmet Efendi
1872  Hacı Halil Efendi
1873  Ali Rıza Efendi
1874 - 1875 Hacı Derviş Ağa
1876  Ali Rıza Efendi        
1877 Ali Galip Efendi
1878 - 1881 Ali Rıza Efendi
1883-1884 Mustafa Efendi
1887 - 1891 Barutçuzade Arif Efendi
1893 Rıfat Bey
1895 - 1898 Mehmet Paşazade Hasan Bey
1900 - 1902 Hacı Kadızade Hacı Mustafa Efendi
1903 - 1904 Hanzade Ziya Bey
1911 Ali Efendi
1911 Nemlizade Cemal Bey
1912 - 1916 Barutçuzade Hacı Ahmet Efendi
1916 - 1918 Metropolit Hrisantos (İşgalde)
1918 - 1919 Barutçuzade Hacı Ahmet Efendi
1919 Kazazzade Hüseyin Efendi
1922 Hacı Ali Hafız Zade Hakkı Efendi (Hakkı Çağdaş)
1922 Kazazzade Hüseyin Efendi
1923 - 1928 Kazazzade Hüseyin Efendi
1937 - 1939 Dr. Cemal TURFAN
1939 - 1939 Bahri DOĞANAY
1939 - 1939 Temel Nücumi YÜKSEL
1939 - 1943 Muammer YARIMBIYIK
1943 - 1946 Cevdet AKÇAY
1946 - 1950 Tevfik YUNUSOĞLU
1950 - 1952 Hüseyin ÇULHA
1952 - 1955 Muzaffer KORLU
1955 - 1957 Haluk ÇULHA
1957 - 1959 Ahmet Rasim KARANİS
1959 - 1960 Hüsnü AYBAY
1960 - 1960 Hayrettin NAKIPOĞLU
1960 - 1960 Kur. Albay Necmettin ERGÜVEN
1960 - 1961 Fethi TANSUK
1961 - 1961 Kamuran ÇUHRUK
1961 - 1963 Vefa POYRAZ
1963 - 1973 Suat OYMAN
1973 - 1980 Sefer ÖZGÜR
1980 - 1984 Hasan MELEK
1984 - 1989 Orhan KARAKULLUKÇU
1989 - 1994 Atağ AKTUĞ
1994 - 2002 Asım AYKAN
2002 - 2004 Niyazi SÜRMEN
2004 - 2009 Mehmet Volkan CANALİOĞLU
2009 - 2019 Orhan Fevzi GÜMRÜKÇÜOĞLU
2019 -   ... Murat ZORLUOĞLU